De Guestimator nader beschouwd

Guestimator nader beschouwd

Door René Dings op 7 augustus 2012  |  blog

Een maand geleden hebben we de Guestimator geïntroduceerd, een app waarin het draait om raden, schatten en gokken. We krijgen er veel leuke reacties op. Daar zitten ook vragen tussen van mensen die willen weten wat voor 'wetenschap' er nu eigenlijk achter zit... wat doet de Guestimator nou eigenlijk? Die vraag hebben we voorgelegd aan psycholoog Paul van der Maesen.

In opdracht van Paul (en zijn bedrijf Van der Maesen & Koch HRM-Advies) ontwikkelen we al meer dan tien jaar allerhande online psychologische tests. Paul is ook degene die ons op het idee bracht om de Guestimator als app te ontwikkelen.

Guestimator wetenschappelijk beschouwd 

De Guestimator is een methode om te weten te komen hoeveel algemene ontwikkeling mensen hebben. Die algemene ontwikkeling komt steeds in de vorm van getallen tot uiting, bijvoorbeeld in de schattingen "hoeveel keer past Nederland in Argentinië?" of "hoeveel kilo weegt een volwassen mannetjesnijlpaard gemiddeld?". Maar het is nog meer dan dat. Met de Guestimator is het ook de bedoeling te weten hoe goed mensen kunnen omgaan met hun mate van zekerheid over hun cijfermatige schattingen.

Voor elke schatting is met een interval aan te geven hoe zeker ze zijn. Als iemand als de beste schatting van het gewicht van het nijlpaard 1000 kilo heeft en dat heel zeker weet, zal hij of zij als onderwaarde 800 opgeven en als bovenwaarde 1200. Iemand die onzeker is, zal die onder- en bovenwaarde bijvoorbeeld op 250 en 3000 instellen.

Mensen kunnen een hogere score halen op een serie opgaven van de Guestimator door (1) een goed niveau van  algemene ontwikkeling en (2) door hun schattingsinterval aan te passen aan hun mate van zekerheid. Als het vertrouwen in de eigen kennis solide is, hoeft er minder 'gecorrigeerd' te worden door het interval breder te nemen.  Het gaat dus om je kennis zelf en om het kennen van de grenzen van je kennis.
 

En wat kun je daar nou mee?

Wat is de praktische relevantie van taken zoals in de Guestimator? In het dagelijks leven doen mensen veel schattingen, soms goed onderbouwd en soms wat meer op gevoel. Op basis van die schattingen doen ze voorspellingen en nemen beslissingen:

  • voorspellen hoe een vakantieadres zal bevallen aan de hand van beoordelingen van vier of van veertien gasten
  • schatten in hoeveel jaar een lening is terug te betalen
  • voorspellen van de kans op winst in een kansspel
  • voorspellen van aantal fouten als autobestuurder onder invloed van alcoholpromillage
  • voorspellen van de kans dat het volgend jaar gaat lukken van een slechte gewoonte af te komen
  • voorspellen van de opleveringstermijn of de kosten van een project
  • voorspellen hoe een kandidaat zal bevallen aan de hand van een eerste indruk of aan de hand van een gestructureerd interview
  • voorspellen van de kredietwaardigheid van een klant
  • voorspellen hoe lang de financiële crisis voor ons land zal duren

Vaak blijkt dat mensen bij het verrichten van dit soort taken - waarvan het maken van schattingen aan de basis ligt - fouten maken. Een fantastisch boek dat dit soort beoordelingsfouten behandelt, is 'Ons feilbaar denken' (Thinking, fast and slow) van Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman (2011).

Lawrence Weinstein en John Adam stellen in hun boek 'Guesstimation: Solving the World's Problems on the Back of a Cocktail Napkin' (uit 2008) dat goed kunnen schatten een waardevolle levensvaardigheid is. In hun boek geven ze daarom een aantal guesstimation techniques waarmee je je vaardigheden kunt verbeteren.
 

Bron voor onderzoek

De Guestimator-app van Tremani biedt nu vooral een goede manier om je kennis te testen en je inschattingsvermogen te verbeteren. Maar kunnen we er verder nog iets mee?

Interessant is de vraag of met de Guestimator de prestaties op real life beslissingstaken zijn te voorspellen. Is het mogelijk om bijvoorbeeld overoptimistische schattingen (te kleine intervallen) in de Guestimator te generaliseren naar overoptimisme op andere terreinen, bijvoorbeeld het onverantwoord afsluiten van leningen? Ook zou het boeiend zijn te weten hoe Guestimator-scores gecorreleerd zijn met scores op persoonlijkheidsfactoren (extraversie, openheid voor ervaring, impulsiviteit, narcisme). Een andere onderzoeksvraag is of de Guestimator is te gebruiken als trainingstool om mensen te leren om onzekerheid te verdisconteren in hun schattingen en beslissingen, en wat het effect dan is van zo'n training, hoe lang dat effect houdbaar blijft en of het is door te trekken naar beslissingen van andere aard.

Om de Guestimator te kunnen inschakelen in bovengenoemd onderzoek is het nodig om eerst veel gegevens te verzamelen en ervaring op te doen. Het zou interessant zijn als de Guestimator-app van Tremani aan dat doel een bijdrage kan leveren.

- Paul van der Maesen (Van der Maesen & Koch HRM-Advies)

 Guestimator

Links:
Guestimator website
Lees 'Ons feilbaar denken' van Daniel Kahneman
Lees 'Guesstimation: Solving the World's Problems on the Back of a Cocktail Napkin' van Lawrence Weinstein en John Adam

Meld u aan voor onze nieuwsbrief